Με
Άννα Κολυδά
ΚΩΣΤΑΣ Ο Παναγάκης συνάντησε τον Σάββα Σαββαΐδη στις αρχές Αυγούστου στα κεντρικά γραφεία της Greece Sotheby's International Realty στο κέντρο της Αθήνας. Το θέμα της συζήτησης ήταν η κατάσταση της αγοράς πολυτελών κατοικιών το 2023 ενόψει της δημοσίευσης τον Σεπτέμβριο της πολυαναμενόμενης έκθεσης της Greece Sotheby's International Realty.
Ο Διεθνής Τύπος περιγράφει την Ελλάδα ως μία από τις πιο υποσχόμενες αγορές πολυτελών κατοικιών στον κόσμο- τι πιστεύετε ότι έχει αλλάξει;
Μόλις πριν από λίγα χρόνια, οι συμφωνίες που κυμαίνονταν μεταξύ 3 και 5 εκατομμυρίων ευρώ για εξοχικές κατοικίες έκαναν πρωτοσέλιδα. Καθώς η χώρα έβγαινε από μία από τις χειρότερες υφέσεις στην ιστορία οποιασδήποτε δυτικής οικονομίας, οι αγοραστές συνειδητοποίησαν ότι ήταν και πάλι ασφαλές να αγοράσουν ένα σπίτι των ονείρων τους σε μία από τις πιο ελκυστικές και επιθυμητές τοποθεσίες διακοπών στον κόσμο.
Καθώς το οικονομικό κλίμα συνέχισε να βελτιώνεται και η εμπιστοσύνη στην ελληνική οικονομία αυξανόταν σταθερά, αρχίσαμε να μεσολαβούμε για συμφωνίες της τάξης των 10 εκατομμυρίων ευρώ σε διάφορες τοποθεσίες σε ολόκληρη τη χώρα ήδη από το 2020.
Βλέπουμε τώρα συμφωνίες της τάξης των 20 εκατομμυρίων ευρώ, καθώς όλο και περισσότεροι εύποροι ιδιώτες ανακαλύπτουν την ελληνική αγορά πολυτελών κατοικιών και τα σημαντικά πλεονεκτήματά της. Αξιοσημείωτες πωλήσεις που ολοκληρώθηκαν πρόσφατα στην Αθήνα, το Πόρτο Χέλι και τη Μύκονο είναι μόνο η αρχή για το τι μέλλει γενέσθαι. Οι τρέχουσες τιμές των τροπαιοφόρων περιουσιακών στοιχείων στην Ελλάδα είναι απλώς ένα κλάσμα των τιμών που παρατηρούνται στη Νότια Γαλλία, την Ιταλία ή ακόμη και την Ισπανία, με την ποιότητα κατασκευής να ξεπερνά συχνά τις προσδοκίες των πελατών μας. Αξίζει να επισημανθεί η επίτευξη περισσότερων από 23 εθνικών συναλλαγών ρεκόρ σε 15 διαφορετικές τοποθεσίες εντός της χώρας τα τελευταία τρία χρόνια.
Οι τιμές ήταν μάλλον σταθερές για τις πολυτελείς κατοικίες στις κύριες τοποθεσίες της χώρας σε επίπεδα μεταξύ 6.000 ευρώ ανά m2 και 12.000 ευρώ ανά m2, ενώ τα περιουσιακά στοιχεία που αποτελούν τρόπαιο έχουν ήδη φτάσει σε επίπεδα 20.000 ευρώ ανά m2 και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη υψηλότερα. Αναμένουμε ότι η τάση αυτή θα συνεχιστεί και θα σπάσει το χάσμα με τους άλλους πολυτελείς προορισμούς της Μεσογείου τα επόμενα πέντε έως οκτώ χρόνια. Άλλωστε φαίνεται ότι η νέα πολυτέλεια αφορά την ομορφιά, την αφθονία χώρου, την ιδιωτικότητα και την αυθεντικότητα και η Ελλάδα φαίνεται να τα διαθέτει όλα αυτά και ακόμα περισσότερα.
Τούτου λεχθέντος, η αισιοδοξία πρέπει να εξισορροπείται με την προοπτική. Η Ελλάδα εξακολουθεί να είναι μια νεότερη αγορά πολυτελείας σε σύγκριση με τις αντίστοιχες αγορές της Μεσογείου, και αν η τιμολόγηση τρέχει πολύ μπροστά από την ωριμότητα, κινδυνεύουμε να μειώσουμε τη μακροπρόθεσμη αξία. Παρατηρούμε ήδη σημαντικές ανοδικές τάσεις σε ορισμένες τοποθεσίες, γεγονός που καθιστά απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι η ανάπτυξη παραμένει μετρημένη και σταθερά ευθυγραμμισμένη με τα θεμελιώδη μεγέθη της χώρας.
Ποιοι είναι οι επενδυτές πολυτελών ακινήτων και τουρισμού και ποια είναι τα βασικά έργα στα οποία συμμετέχουν;
Σημαντικές επενδύσεις, όπως η πρόσφατη ανάπτυξη του Σκόρπιου υπό την ηγεσία της Rubolovlev, η οποία προβλέπεται να ξεπεράσει τα 500 εκατομμύρια ευρώ και να γίνει ένα από τα πιο πολυτελή νησιωτικά θέρετρα στον κόσμο, επιβεβαιώνουν την ελπιδοφόρα θέση της Ελλάδας για την επόμενη δεκαετία.
Η Costa Navarino, μια ιδιωτική επένδυση μισού δισεκατομμυρίου ευρώ στον τομέα της πολυτέλειας, μόλις άνοιξε τις πόρτες του Mandarin Oriental στη Νότια Πελοπόννησο. Ταυτόχρονα, όλες οι βίλες του θέρετρου, τα τέσσερα γήπεδα γκολφ και τα τέσσερα ξενοδοχεία πέντε αστέρων έχουν εξαντληθεί σε τιμές που ξεπερνούν τα 12.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
Το Kea One & Only, μια μικτή επένδυση με επικεφαλής την Investment Corporation of Dubai, πρόκειται να ανοίξει τις πόρτες του σε έξι μήνες. Εν τω μεταξύ, η Grivalia Hospitality, ο βραχίονας ακινήτων της Fairfax στην Ελλάδα, μπορεί να υπερηφανεύεται για ένα εκτεταμένο επενδυτικό σχέδιο για τη χώρα. Η πρόσφατη εξαγορά του Amanzoe και η εν εξελίξει ανάπτυξη του One & Only Aesthesis στη Γλυφάδα αποτελούν εξέχοντα σημεία των προσπαθειών τους.
Εκτός από τους θεσμικούς επενδυτές, σημαντικοί ιδιώτες, αρκετοί από τους οποίους ανήκουν στους 100 κορυφαίους Forbes και βασιλικές οικογένειες, έχουν αγοράσει τα τελευταία 5 χρόνια έναν αυξανόμενο αριθμό κατοικιών τρόπαιο ως επιλογή τρόπου ζωής. Οι περισσότεροι από τους πελάτες μας είναι Αμερικανοί, Βρετανοί, Ελβετοί και Γερμανοί, ενώ η επικρατούσα ηλικιακή ομάδα για τα κορυφαία ακίνητα είναι 50-65 ετών, με την Κέρκυρα να βρίσκεται σταθερά στην κορυφή της ζήτησης ακολουθούμενη από την Αθηναϊκή Ριβιέρα και τη Μύκονο.
Ο παγκόσμιος επενδυτής ακινήτων Hines International, έχοντας ήδη επενδύσει 729 εκατ. ευρώ σε διαχειριζόμενα περιουσιακά στοιχεία στην Ελλάδα, εισέρχεται τώρα στην αθηναϊκή αγορά με την ανάπτυξη συγκροτημάτων κατοικιών υψηλών προδιαγραφών κατά μήκος της Αθηναϊκής Ριβιέρας.
Το Marina Tower, ένα αριστούργημα των Fosters + Partners στα Νότια Προάστια της Αθήνας, σημείωσε μεγάλη επιτυχία, με πάνω από το 80% των μονάδων να έχουν ήδη πωληθεί βάσει των σχεδίων!
Σε άμεση γειτνίαση και δίπλα στο Four Seasons Athens ένα ολοκαίνουργιο κόμβο mega yacht, Astir Marina έχει σχεδόν ολοκληρωθεί και αναμένεται να λειτουργήσει στις αρχές του 2024.
Ποιο είναι το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Ελλάδας σε σχέση με άλλους πιο καθιερωμένους πολυτελείς προορισμούς στη Μεσόγειο;
Ένας αυξανόμενος αριθμός ατόμων εξαιρετικά υψηλού πλούτου (UHNWI) αντιλαμβάνεται διαφορετικά την ποιότητα ζωής και την πολυτέλεια. Ιδιαίτερα μετά την πανδημία, οι άνθρωποι έχουν αρχίσει να εκτιμούν τη θετική επίδραση των παρθένων τοποθεσιών, των σπιτιών που αγκαλιάζονται από την ανέγγιχτη φύση, του καθαρού αέρα, των κρυστάλλινων νερών, του ευχάριστου καιρού, των γνήσιων αλληλεπιδράσεων και της γεύσης των βιολογικών τροφίμων που θυμίζουν περασμένες δεκαετίες, τόσο στους ίδιους όσο και στους αγαπημένους τους. Και όλα αυτά χωρίς ανησυχίες για την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια της οικογένειάς τους.
Ταυτόχρονα, η αίγλη της Ρώμης, του Μοντεκάρλο ή του Παρισιού είναι μόνο δύο ώρες μακριά. Άλλωστε, η Αθήνα και ο έντονος τρόπος ζωής της απέχει λιγότερο από 40' πτήσης από οποιαδήποτε τοποθεσία στην Ελλάδα.
Θεωρείστε ένας από τους κορυφαίους ειδικούς της Ελλάδας στα πολυτελή ακίνητα. Σύμφωνα με την εμπειρία σας, πώς πιστεύετε ότι θα είναι η επόμενη δεκαετία για τη χώρα;
Σύμφωνα με Goldman Sachs, η Ελλάδα βρίσκεται στο κατώφλι της ανάκτησης της επενδυτικής βαθμίδας περισσότερο από 12 χρόνια μετά την απώλεια της κρίσιμης αυτής πιστοληπτικής αξιολόγησης, σηματοδοτώντας μια απότομη ανατροπή για μια οικονομία που ταρακουνήθηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης δημόσιου χρέους της ευρωζώνης.
Η Ελλάδα είναι μια εξαιρετική οικονομική ιστορία. Έχει κάνει μια αξιοσημείωτη αναγέννηση!
Μακροπρόθεσμοι επενδυτές και μεγάλα συνταξιοδοτικά ταμεία και ασφαλιστές, μεταξύ άλλων επενδυτών, αναμένεται να ρίξουν δισεκατομμύρια στη χώρα τα επόμενα χρόνια. Η αλλαγή αυτή θα προσφέρει μια προσιτή και πιο σταθερή χρηματοδότηση για τις μελλοντικές ανάγκες της χώρας. Οι ελληνικές τράπεζες μπαίνουν επιτέλους στον τομέα των ενυπόθηκων δανείων. Είναι μάλλον εκπληκτικό το γεγονός ότι μέχρι τώρα, το 80% όλων των συναλλαγών ακινήτων γίνονται με μετρητά. Μια τέτοια είσοδος θα ενισχύσει σημαντικά την αγορά ακινήτων στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια. Βρισκόμαστε μόλις στην αρχή ενός μακροχρόνιου, ευημερούντος, ενάρετου κύκλου για την αγορά πολυτελών κατοικιών στη χώρα.