Ελένη Κυτούδη

Τοrt de Vivre είναι μια εξερεύνηση των ανθρώπων, των ιδεών και της χειροτεχνίας που κρύβονται πίσω από τις πιο εμπνευσμένες ιστορίες πολυτελούς ζωής στην Ελλάδα. Κάθε τεύχος συγκεντρώνει συνομιλίες με οραματιστές, το έργο των οποίων διαμορφώνει την πολιτιστική και δημιουργική ταυτότητα της χώρας.

Σε αυτό το τρίτο αφιέρωμα της σειράς «Spotlight», επιστρέφουμε στη συζήτησή μας με τον Αριστείδη Ντάλας, Έλληνα αρχιτέκτονα και ιδρυτή του αρχιτεκτονικού γραφείου Aristides Dallas Architects, το οποίο είναι γνωστό για την προσέγγιση του σύγχρονου σχεδιασμού που βασίζεται στο περιβάλλον. Από την αρχιτεκτονική ταυτότητα και τον ρόλο του τοπίου έως την απλότητα, τη μακροβιότητα και το αυξανόμενο διεθνές ενδιαφέρον για την ελληνική αρχιτεκτονική, ο ίδιος αναλύει μια σχεδιαστική φιλοσοφία που ξεκινά από τον ίδιο τον τόπο.

Στη σύγχρονη αρχιτεκτονική παρατηρείται συχνά μια τάση προς την ομοιομορφία. Πώς διατηρείτε τη δική σας αρχιτεκτονική ταυτότητα, αποφεύγοντας παράλληλα την έννοια του «παγκόσμιου στυλ»;

Δεν πιστεύουμε στην αρχιτεκτονική ταυτότητα ως ένα σταθερό στυλ. Πιστεύουμε στη μέθοδο. Κάθε έργο ξεκινά από τον ίδιο τον τόπο: το τοπίο και τον άνθρωπο που θα ζήσει εκεί. Όταν η αρχιτεκτονική προσεγγίζεται ως απάντηση σε συγκεκριμένες συνθήκες και όχι ως αναπαραγωγή εικόνων, η λογική ενός «παγκόσμιου στυλ» αποφεύγεται φυσικά. Κατά τη γνώμη μου, είναι η συνέπεια της σκέψης και της διαδικασίας μας που δημιουργεί μια αναγνωρίσιμη ταυτότητα — όχι η επανάληψη των μορφών.

Έργα όπως το Petra Mare και το Cascadia καταδεικνύουν μια ισχυρή και ουσιαστική σχέση με το φυσικό τους περιβάλλον. Πώς επηρεάζουν οι παράγοντες όπως η τοπογραφία, το φως και τα υλικά τις αρχιτεκτονικές σας αποφάσεις;

Για εμάς, η σχεδιαστική διαδικασία ξεκινά με το τοπίο ως κατευθυντήριο πλαίσιο — και όχι ως απλό φόντο. Η τοπογραφία διαμορφώνει τη συνολική χωρική στρατηγική, το φως αντιμετωπίζεται ως βασικός παράγοντας της σύνθεσης και της εμπειρίας, ενώ τα υλικά επιλέγονται με βάση την ανθεκτικότητά τους, αλλά και τη σχέση τους με τον τόπο και τον χρόνο. Στόχος μας δεν είναι να επιβάλλουμε κάτι στο περιβάλλον, αλλά να ενσωματωθούμε αρμονικά σε αυτό, με τρόπο που να φαίνεται τόσο συνεκτικός όσο και αναπόφευκτος. Όταν ένα έργο γίνεται αντιληπτό ως κάτι που «ανήκει» πραγματικά στο περιβάλλον του, θεωρούμε ότι έχει εκπληρώσει τον σκοπό του.

Το έργο σας χαρακτηρίζεται από συγκράτηση και μια διακριτική αίσθηση αυτοπεποίθησης. Πόσο κεντρικό ρόλο παίζει η απλότητα στο έργο σας και πώς διαμορφώνει την εμπειρία της διαβίωσης σε αυτούς τους χώρους;

Για εμάς, η απλότητα είναι θεμελιώδης — και στην καθημερινή ζωή, μεταφράζεται άμεσα σε ποιότητα ζωής. Δημιουργεί περιβάλλοντα που δίνουν αμέσως την αίσθηση της φιλοξενίας, χωρίς οπτικό θόρυβο ή περιττή πολυπλοκότητα, επιτρέποντας στους κατοίκους να προσαρμοστούν φυσικά. Σχεδιάζουμε κατοικίες που λειτουργούν απρόσκοπτα στην καθημερινή χρήση, όπου το φως, οι αναλογίες και η επιλογή των υλικών είναι προσεκτικά ισορροπημένα ώστε να προάγουν την άνεση, την οικειότητα και την αίσθηση της χαλάρωσης.

Η αρχιτεκτονική δεν έχει ως στόχο να εντυπωσιάζει σε μια μεμονωμένη στιγμή, αλλά να βελτιώνεται με την πάροδο του χρόνου — μέσω της χρήσης, της επανάληψης και της σχέσης που αναπτύσσεται μεταξύ των ανθρώπων και του χώρου. Αυτή η αίσθηση διακριτικής, συγκρατημένης πολυτέλειας αποτελεί, κατά τη γνώμη μας, την πιο ουσιαστική μορφή άνεσης.

Υπάρχουν αρχιτέκτονες ή καλλιτέχνες που έχουν επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεστε τον χώρο, το φως ή τα υλικά;

Το έργο μας διαμορφώνεται μέσα από τη συνεχή επαφή μας με τον διεθνή αρχιτεκτονικό διάλογο, καθώς και με ευρύτερες πολιτιστικές πρακτικές που ξεπερνούν τα όρια της ίδιας της αρχιτεκτονικής. Μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα η παγκόσμια στροφή από την αρχιτεκτονική ως αντικείμενο προς την αρχιτεκτονική ως εμπειρία και τρόπο ζωής.

Στο πλαίσιο αυτό, οι επιρροές προέρχονται εξίσου και από άλλους κλάδους, όπως οι εικαστικές τέχνες, η φωτογραφία και ο κινηματογράφος, όπου το φως, ο χρόνος και η ατμόσφαιρα αντιμετωπίζονται με ακρίβεια και συγκράτηση. Δεν μας καθοδηγούν συγκεκριμένα άτομα, αλλά πρακτικές που δίνουν προτεραιότητα στη σιωπή, στη διάρκεια και στην ουσιώδη σχέση μεταξύ ανθρώπων και χώρου.

Θεωρούμε την αρχιτεκτονική μας ως μια ενεργή συμβολή σε αυτόν τον διεθνή διάλογο, με στόχο να προσφέρουμε έργα που είναι βαθιά ριζωμένα στον τόπο τους, ενώ παράλληλα ανταποκρίνονται σε μια σύγχρονη, παγκόσμια αντίληψη για τον τρόπο με τον οποίο κατοικούμε τον χώρο.

Καθώς το διεθνές ενδιαφέρον για την ελληνική αρχιτεκτονική συνεχίζει να αυξάνεται, ποια θεωρείτε ότι είναι η σημαντικότερη πρόκληση — ή ευκαιρία — για τους αρχιτέκτονες που εργάζονται σήμερα στην Ελλάδα;

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή. Η αυξημένη προσοχή δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες, αλλά ενέχει επίσης τον κίνδυνο μιας επιφανειακής, βραχυπρόθεσμης ανάπτυξης. Η βασική πρόκληση είναι η δημιουργία αρχιτεκτονικής με βάθος — έργων που αντέχουν στο χρόνο και προσδίδουν πραγματική, διαχρονική αξία τόσο στον τόπο όσο και στο ακίνητο.

Για εμάς, το μέλλον έγκειται στην ποιότητα και τη μακροβιότητα, όχι στον όγκο ή στην αναζήτηση άμεσου οπτικού αντίκτυπου.

Αυτή η συνέντευξη είναι μόνο μία από τις πολλές συνομιλίες που παρουσιάζονται στο Art de Vivre | Έκδοση για την 10η επέτειο, ένα αφιέρωμα στους ανθρώπους, τους τόπους και τις ιδέες που διαμορφώνουν τον εξαιρετικό τρόπο ζωής στην Ελλάδα. Μπορείτε να αποκτήσετε πρόσβαση στην πλήρη ψηφιακή έκδοση μέσω αυτού του συνδέσμου.

Εναλλακτικά, επικοινωνήστε με την ομάδα μας στη διεύθυνση [email protected] για να κανονίσετε μια ιδιωτική συνάντηση με έναν από τους συμβούλους μας και να λάβετε ένα δωρεάν έντυπο αντίγραφο της έκδοσης.