Μέσα στη Σπετσοπούλα

IΣτην αρχαιότητα ονομαζόταν Αριστερά και ο Παυσανίας την αναφέρει στην Περιγραφή της Ελλάδας. Μέχρι σήμερα είναι άγνωστη η τιμή απόκτησής της από τους απογόνους του πρώην ιδιοκτήτη της, του εφοπλιστή Ιωάννη Λεωνίδα, κυρίως λόγω της μυστικοπαθούς προσωπικότητάς του που περιέβαλλε τη ζωή του και την οποία επέβαλε στους άλλους. Στο βιβλίο του (που εκδόθηκε το 2001), ο Ιωάννης Φραγκούλης, στενός συνεργάτης του Νιάρχου και καπετάνιος τότε του γιοτ Creole, μοιράζεται μαζί μας σπάνιες εμπιστευτικές πληροφορίες: "Εκείνη τη χρονιά η Σπετσοπούλα είχε οριστεί να είναι ανάμεσα στους καθορισμένους προορισμούς της κρουαζιέρας μας στο Αιγαίο. Αγκυροβολήσαμε στη μέση της θάλασσας, στη στενή ευθεία μεταξύ Σπετσών και Σπετσοπούλας, καθώς το φυσικό λιμάνι του μικρού νησιού δεν ήταν ιδανικό για σκάφη με το βύθισμα της Creole. Μόλις βγήκαμε στη στεριά, ο Νιάρχος και οι καλεσμένοι του αποβιβάστηκαν και έκαναν μια βόλτα για να εκτιμήσουν το νησί.

Γύρω από το λιμάνι υπήρχαν μερικά μικρά σπιτάκια στα οποία διέμενε το προσωπικό του πρώην ιδιοκτήτη, μερικές αποθήκες, ένα εκκλησάκι, ο Άγιος Νικόλαος, και πιο πέρα ένας μικρός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ένας χωματόδρομος που ξεκινούσε από το φυσικό λιμάνι μας οδήγησε σε ένα κτήμα, περίπου 500 μέτρα μακριά από το λιμάνι. Το κτήμα ανήκε στον Λεωνίδα, τον πρώην ιδιοκτήτη της Σπετσοπούλας. Η θέα από το λόφο στον οποίο βρισκόταν, ήταν μοναδική. Ήταν μια καταπράσινη και γαλάζια θέα της θάλασσας, των πεύκων και των ελαιώνων και ενός απέραντου ουρανού που αγκάλιαζε την καταγάλανη θάλασσα. Στον ορίζοντα μπορούσε κανείς να διακρίνει τα γειτονικά νησάκια Τρίκερι και Δοκός και τις πελοποννησιακές ακτές".

Όπως και ο Σκορπιός, η Σπετσοπούλα ήταν ένα άγονο νησί με προβλήματα λειψυδρίας. Τα πρώτα χρόνια η υδροδότηση γινόταν με ένα αλιευτικό σκάφος που μετέφερε νερό από την Πελοπόννησο, αλλά οι αυξημένες ανάγκες, κυρίως για το πότισμα των δέντρων και των φυτών, απαιτούσαν μια πιο ριζική λύση. Και έτσι συνέβη. Η Αμφιτρίτη, ένα παλιό δεξαμενόπλοιο 650 τόνων, το οποίο ο Νιάρχος είχε αγοράσει στην Αγγλία, μετατράπηκε σε δεξαμενόπλοιο. Παράλληλα, κάλυψε το κόστος της καλωδιακής σύνδεσης του νησιού με τις Σπέτσες, που του επέτρεψε να έχει ηλεκτρικό ρεύμα και τηλεπικοινωνίες. Μια άλλη αναγκαία πράξη ήταν η μετατροπή του λιμανιού που θα επέτρεπε τον ελλιμενισμό των σκαφών και κυρίως των κρεολικών. Το έργο ανέλαβε ο καθηγητής Πέππας, ειδικός στην κατασκευή λιμανιών και το αποτέλεσμα, όπως φαίνεται στις φωτογραφίες, είναι εντυπωσιακό, επιτρέποντας στο φυσικό περιβάλλον να παραμείνει ανέπαφο.

Το μικρό λιμάνι στη νοτιοδυτική πλευρά του νησιού μετατράπηκε σε λειτουργική παραλία, με εξέδρες, ξαπλώστρες και καμπάνες. Ακόμα και ένα δίχτυ καρχαριών ήταν μέρος των σχεδίων, τοποθετημένο με τέτοιο τρόπο ώστε να μην εμποδίζει την είσοδο και την έξοδο σκαφών με μικρό βάθος.

Τον Σεπτέμβριο του 1964, ο Σταύρος Νιάρχος προσέφερε το νησί στον βασιλιά των Ελλήνων Κωνσταντίνο για να περάσει λίγες μέρες του μήνα του μέλιτος με την Άννα-Μαρία. Ωστόσο, το νησί δεν επρόκειτο να συνδεθεί μόνο με ευτυχισμένες στιγμές. Το 1970, η Ευγενία Νιάρχου πέθανε άδοξα στη Σπετσοπούλα. Όπως εξηγεί ο Ιωάννης Φραγκούλης: "Η επικρατέστερη εκδοχή στον Τύπο της εποχής για τον θάνατο της Ευγενίας ήταν ότι "την έδειρε ο σύζυγός της". Το επεισόδιο που έφερε το δραματικό τέλος ξεκίνησε, όπως έγραφαν, με έναν έντονο καβγά μεταξύ του ζευγαριού, που προκλήθηκε από την κυρία Φορντ, η οποία θα επισκεπτόταν τη Σπετσοπούλα μαζί με την κόρη της, Έλενα, προκειμένου να γιορτάσουν στο νησί τα τέταρτα γενέθλια της τελευταίας. Ο Νιάρχος και η υπεράσπισή του παρουσίασαν μια διαφορετική ιστορία. Συμφώνησαν ότι ο καυγάς πράγματι έλαβε χώρα, αλλά δεν κατέληξε σε χρήση βίας. Μετά τον καβγά, η Ευγενία κλείστηκε στο δωμάτιό της για να ηρεμήσει. Μετά από αρκετή ώρα ο Νιάρχος αποφάσισε επίσης να αποσυρθεί. Περνώντας έξω από το δωμάτιό της, και ίσως επειδή ένιωθε ενοχές, μπήκε στο δωμάτιο για να σοκαριστεί από το απροσδόκητο θέαμα: η σύζυγός του βρέθηκε ξαπλωμένη, αναίσθητη, στο κρεβάτι της. Πανικοβλήθηκε, και κατά τη διάρκεια της σύγχυσής του τη χαστούκισε στο πρόσωπο για να την επαναφέρει στα λογικά της, της πίεσε το στομάχι για να προκαλέσει εμετό, σίγουρος ότι, λόγω της αναστάτωσής της, είχε πάρει υπερβολική δόση από τα βαρβιτουρικά που συνήθιζε να παίρνει. Διέταξε το προσωπικό να φέρει λίγο νερό και καφέ και προσπάθησαν μάταια να την αναγκάσουν να τα καταπιεί. Κάλεσε απεγνωσμένα σε βοήθεια και ζήτησε από τον γιατρό του ναυπηγείου να έρθει επειγόντως με ό,τι ήταν απαραίτητο για μια αντλία στομάχου. Το ελικόπτερο απογειώθηκε από τη Σπετσοπούλα και σύντομα επέστρεψε με τον γιατρό, αλλά ήταν ήδη πολύ αργά".

Τελικά, μετά από μακρά δικαστική διαμάχη, ο Νιάρχος κρίθηκε αθώος, καθώς η ελληνική δικαιοσύνη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για αυτοκτονία. Το καλοκαίρι του 1993, ο Έλληνας εφοπλιστής πέρασε το τελευταίο του καλοκαίρι στη Σπετσοπούλα. Τρία χρόνια αργότερα πέθανε στην Ελβετία. Σύμφωνα με τη διαθήκη του, συνιδιοκτήτες του νησιού ήταν πλέον οι δύο γιοι του, ο Φίλιππος και ο Σταύρος.

Οι προαναφερθέντες, μαζί με τα παιδιά τους Σταύρο, Τέο, Ηλέκτρα, Ηλέκτρα, Νικόλα-Σταύρο, Αλέξη και Ινές-Σοφία απολαμβάνουν σήμερα τον επίγειο παράδεισο που δημιούργησε ο πατριάρχης της οικογένειας, απέναντι από το νησί των Σπετσών.

Από τον Χρήστο Ζαμπούνη